Symbian Dökümanlar
DOSYALAR VE İŞLEVLERİ
3 yıllık tecrübelerimle yazdığım bir yazıdır.Umarım yararlı olur.Bu bölümde daha çok basit bilgilerden bahsedeceğim
NOT:Buradaki yazılanları anlayabilmeniz için dosya
yöneticisi(FileMan,Fexplorer,SeleQ,SystemExplorer vs.) kullanmayı
bilmeniz gerekir.
1.Klasörlerin içeriği
e:/backup>cihaz hafızasının hafıza kartına yedeklenmiş backup.arc bulunur
e:/images>görüntüler yer alır
e:/sounds>digital ve simple klasörleri yer alır digital'de *.amr, *wav, *.mid simple'de *.rng sesleri yer alır
*:/system>apps,data,libs,programs,recogs gibi klasörler bulunur
e:/videos>3gp videolar yer alır
2.Dosyaların uzantıları
- *.app
Menüde görünen uygulamalardır.
*:/system/apps/*/*.app de bulunur.Apprun.exe(z:/system/programs/apprun.exe) ile çalışır
NOT: app uzantılı dosyalar sadece *:/system/apps/*/*.app'de çalışmazlar
konulduğu heryerde (diğer gerekli dosyalar olduğu sürece) çalışabilirler
- *.aif
Menüde gördüğünüz uygulamaların ikonudur.İçinde 4 farklı *.bmp resmi bulunur
1.menüdeki ikon
2.menüdeki ikonun maskesi
3.uygulama açılırken çıkan ikon
4.uygulama açılırken çıkan ikonun maskesi
(Eğer uygulama açıldığında üst tarafta ikon varsa uygulama açılırken
çıkan ikonla aynıdır)İkonun yapboz şeklinde olması bu dosyanın olmaması
veya uygulamanın o telefona uyumlu olmadığını gösterir
- *.rsc(r01,r03,r14 vs.)
Bir uygulamanın dil dosyasıdır diyebiliriz.Bazı uygulamalarda ise
işlevi yoktur(ör:smartmovie). *.r01(ingilizce), *.r03(almanca),
r14(Türkçe) gibi isimlendirile de bilir ve cihaz dili ne
ise(ayarlar>cihaz>genel>cihaz dili) o dosya kullanılır.
Coğu uygulama ister işlevi olsun isterse olmasın *.rsc dosyasını
kullanırlar ama her uygulama *.rsc dosyasına ihtiyaç duymaz(ör:midtown
madness 3)
EKSTRA BİLGİ: Bir uygulamanın çalışması için en az app dosyası olması
gerekir bu yüzden bluetooth'la gelen mesaj eğer bir *.app dosyasıysa
(bu *.exe de olabilir) Mesajlar: Güvenlik sebebiyle dosya açılamıyor
tarzında bir uyarı alırsınız bunun sebebi bu dosyaların virüs
olabileceği ve *.app ve *.exe dosyaları tek başlarına çalışabilmesidir.
NOT:*.app, *.aif, *.rsc(r01, r03, r14 vs.), *_caption.rsc(r01, r03, r14
vs.) dosyalarının isimleri bulundukları klasörle aynı isimde
olmalıdırlar(istisnalar da var ama genelde öyle)
*:/system/apps/xxx/xxx.app
*:/system/apps/xxx/xxx.aif
*:/system/apps/xxx/xxx.rsc
*:/system/apps/xxx/xxx_caption.rsc
Bu bilgi *_caption.rsc dosyasını anlayabilmeniz için verilmiştir
- *_caption.rsc
*_caption.rsc dosyaları her uygulamada olmaz.Eğer olmazsa yukarıda
verildiği gibi klasörün/app/aif/rsc dosyasının ismiyle menüde belirir
ve uygulama açılırken de aynı olur
Bu dosyalar bir uygulamanın ismini değiştirmek için kullanılır.
Tıpkı *.aif gibi menüdeki isim ve uygulama açılırken(uygulama
açıldığında üstte ikon varsa uygulama açılırken olan isimle aynı ismi
alır) olmak üzere 2 isim içerir bunlar farklı veya aynı
olabilir.(Uygulama 3)
yönetici(1).bmp yönetici(2).bmp
Bu dosyayı isterseniz *_caption.rsc'si olmayan bir uygulamaya(aynı ismi
vererek) hex editor veya rsctool programlarıyla düzenleyebilir programa
istediğiniz ismi verebilirsiniz.Amaç ismini değiştirmekse menü
hilelerini de kullanabilirsiniz
- *.dll
Genellikle *:/system/libs klasöründe bulunurlar ama *:/system/programs'ın içinde de olabilirler
*.dll dosyaları(libraries)
kütüphane olarak adlandırılır bazı temel bilgiler içerir bu sayede
programı yazanlar az uğraşırlar ve uygulamalar daha küçük boyutlu olur
ve daha çabuk açılır
*.app veya *.exe'lerin çalışmasına yardımcı olur.Bazı programlarda bir uygulama gibi çalışadabilir(ör
owerlock)
- *.exeGenellikle *:/system/programs'da veya *:/system/libs'te
bulunabilir.Bunun dışında heryerde olabilirler.Bu dosyalar
çalıştırıldığında altta çalışır(altta çalışan *.exe'leri görebilmek
için DevMan veya SystemExplorer1.70 veya 1.80'i öneririm)
Bir *.app gibi görev yapamasada *.app lerin çalışmasına yardımcı olurlar.
*.exe dosyaları çalıştırıldıktan sonra silinseler bile çalışmaya devam ederlerÖrnekler:
1.Kaspersky AV(2.0 beta) de *:/system/apps/KSMobile/ksserver.exe altta
çalışır ve bir virüs yakaladığında(gerçek zamanlı tarama açıksa)
Kaspersky uygulamasını açar ve uyarır.
2.Quickword kendisi *.doc dosyaları oluşturabilme ve açabilme
özelliğine sahiptir. Kendi oluşturduğu dosyaları normal bir şekilde
açar fakat bilgisayarda oluşturulan *.doc dosyasını açarken converting
document(döküman dönüştürülüyor) yazısı çıkar bunu
*:/system/programs/NFFsvr.exe sağlar. Eğer bu dosya olmazsa dönüştürme
işlemi gerçekleşmez ve döküman açılmaz
3.BİNPDA'nın introsunu çoğunuz görmüşsünüzdür burdaki gibi bir slayt da oluşturabilir
Çeşidi çoktur.Çalıştırdığı dll'lere göre çeşitlenir.Yani gerektiği
dll'leri kullanır(ör:BİNPDA yazısı yazılırken grfx.dll kullanılır.)
Bunlar sadece birkaç tanesi nasıl yazıldığına bağlı herşey yapılabilir
- *.mdl
*:/system/recogs klasöründe bulunurlar ve açılışta bu dosyalar herzaman açılır.Temel olarak 2 işlevi vardır
1.*.exe, *.app gibi dosyaları açılışta açar(*:/system/libs/*.exe
dosyaları hariç bu dosyalar açılışta *.mdl dosyalarına ihtiyaç duymadan
açılırlar libs'te açılan exe ile diğer exe'ler farklıdır)
2.Bir dosyanın çeşidini yani hangi programla birlikte açılacağını belirler 2'ye ayrılır
a.Uzantıya göre belirler
b.UID'e göre belirler
-C:/system/apps
Bazı uygulamalar ve ayarları yer alır genelde dosyalar *.ini şeklinde olur
-C:/system/bootdata
Cihazın dili ilk açılış hataları belirlenmesi sim kartın tanıtılması gibi bilgiler yer alır
-C:/system/data/saveddecks/*.saveddeck
Servisler/Web'le kaydettiğiniz dosyalardır
-C:/system/data/bookmarks.db
Servisler/Web'e kaydettiğiniz yer imleridir
-C:/system/data/applications.dat
Menüyü açtığınızda nasıldır? Sizin belirlediğiniz klasörlerde sizin istediğiniz yerlerde bunun dizilişini sağlayan bu dosyadır
Denemek için
Bu dosyayı kesin ve aklınızda kalacak bir yere yapıştırın. Sonra
menü tusuna basın ve sol tuşa basın seçenek>çıkış(şimdi diyeceksiniz
sağ tuş zaten çıkış niye uzattık aslında sağ tuş sanılanın aksine
çıkmıyor saklıyor işte bu yüzden) sonra tekrar menüye basın karşınızda
fabrika ayarlı menüyü bulacaksınız sizin uygulamalarınız ise dağınıktır
tekrar düzeltmek için o yapıştırdığınız dosyayı tekrar yerine
yapıştırın.
-C:/system/data/backgroundimage.mbm
Arka plana koyduğunuz resimdir. 2 farklı resim vardır biri normal
duvarkağıdı diğeri de beyazlı daha küçük duvar kağıdıdır.Bu beyazlı
hücresel yayını veya diğer ikonlar için(bluetooth, aktarma vs.)(6600 ve
üstü için ikonlar geçerlidir) yapılmıştır ve bir yazı veya ikon
belirdiğinde bu beyazlı duvar kağıdının bir kısmı gözükür
-C:/system/data/btstate.dat
Bluetooh isminizi görebilirsiniz sildiğinizde bluetooth isminiz
silinmez.Dosya başka bir yerde bulunmaktadır.(Yazmamamın sebebi
birisine bir veri gönderdiğinizde bt isminiz görünmez 'isimsiz C'
olarak geçer)
-C:/system/data/Cacerts.dat
Cihazınızda yer alan güvenlik serfitikalarıdır(ayarlar>güvenlik>serfitika yönetimi de yer alanlardır)
-C:/system/data/calender
Ajanda ayarlarınız kayıtlarınızdır.
-C:/system/data/CLOCKAPP.dat
Saat ayarlarının kaydedildiği yerdir.
-C:/system/data/contacts.cdb
Rehber bilgilerinizdir
-C:/system/data/logbu.dat
işlem kaydı bilgilerinizdir
-C:/system/data/notepad.dat
Notlar uygulamasındaki not kayıt bilgilerinin tamamı burada kaydedilir
-C:/system/data/pinboard
Favoriler/Git'te favori dosyalarının hangisinin hangisine ait
olduğunu belirtir mesela ceptemsn msn.app uygulamasına ait gibi o kadar
önemli deðil
-C:/system/data/realplayer.cfg
RealOnePlayer'in ayarlarıdır
-C:/system/data/realplayer.ini
RealOnePlayer'in son kliplerin kaydedildiği yerdir
-C:/system/data/savedecks.db
Servisler/Web'in kayıtlı dosyalarının nerede olduðunu belirten dosyadır
-C:/system/data/template.n01(ing),template.n03(alm) template.n14(türk)
Mesajlarda yer alan şablonlardır
-C:/system/favorites/*.ink Favoriler/Git dosyalarıdır
-*:/system/install/(6600 ve üstündekilerde(os7.0) dosya cihaz
hafızasına yüklenmişse C ye yok karta yüklenmişse E ye
yüklenir)Yüklenilen her bir uygulamadır sis uzantılıdır açmaya
çalışırsanız dosya bozuk uyarısını alırsınız bu dosyaları ancak
yöneticiyi açarsanız görebilirsiniz bu dosyalarla yöneticiden yüklü bir
dosyayı kaldırabilirsiniz
-*:/system/mail
Anlamışsınızdır herhalde mesajların yer aldığı yerdir.
Klasörlerde mesajlar bulunur dosyalar ise kısa mesaj merkezi
numarası mms ayarları e-posta falan index dosyası ise hangi mesajların
nerede yer aldığını yeri gösteren dosyadır örneğin mailin içindeki
dosyalari sildiniz index haric(zaten isteseniz bile silemezsiniz) ama
mesajlara girdiğinizde tüm mesajlariniz duruyor ama mesaja
giremiyorsunuz hata aliyorsunuz yani kısaca hangi mesajın nerede
olduğunu gösteren dosyadır.
-C:/system/midlets
6600 altı (os6.0,os6.1) için;
Bir görevini göremedim
6600 ve (os7.0,os7.1...) üstü için;
Java uygulamaları menüde gösterir
-C:/system/midp
Java uygulamalar yer alır
-C:/system/recogs
*.mdl dosyaları yer alır
-C:/system/shareddata
Bazı uygulamaların (telefonun orj. uygulamaları dahil) ayarları ve
programların/oyunların satın alınıp alınmadığına dair bilgi verir(kesin
değil programdan programa göre bu dosyalar değişebilir)
-C:/system/system.ini
Burasının birçok görevi vardır mesela programın alınıp alınmadığını
anlar shareddatayla birlikte çalışır silinmesi halinde hiçbirşey olmaz
(standart boyutu 52byte'dır)
-C:/nokia
Görüntüler+videolar+sesler/Galeri yer alır
-C:/nokia/installs/
Bazen görürsünüz "dosya yükleyici konumuna taşınıyor" işte o dosya
buraya taşınıp burada yüklenir.Buradaki dosyalar yöneticide
gözükür(ayrıca sis dosyalarının kurulmamışları E:/'de de gözükür)
-C:/nokia/startermonlog.txt
Telefonda meydana gelen önemli hataları buraya rapor eder size
önerim silmeyin ama garantiye yollarken bu dosyayı aynı isimli boş bir
dosyayla değiştirin yine de tavsiye etmem.
SHAEREDATA
Burdaki tüm dosyalar C:/system/shareddatada'da bulunmaktadır bazı
telefonlarda bulunmayabilir ya daha fazla dosya olabilir(bunlar
yüklediğiniz programlar tarafında oluşturulmuşlardır)
- 100058b3.ini > Telefonla konuşulan ses seviyeleri(ahize ve kulaklık için ayrı ayrı) , oparatör logosu klasörünün yeri.
- 100058be.ini > mesajlarla ilgili bazı ayarlar
- 100058ca.ini > Kaydedici ayarları
- 100058ec.ini > otomatik cevaplama, her tuşla cevaplama, duvar
kağıdının yeri ekran, koruyucu ayarı, ekran koruyucu yazısı(eğer yazı
seçilmişse), ekran koruyucu devreye girme zamanı, otomatik tuş
kilidi(güvenlik kodlu tuş kilidi) ayarı ve kitlenme süresi ayarı, cihaz
dili, yazma dili, bluetooth kulaklıkla otomatik cevaplama ayarı vs
- 100058fa.ini > şu anki tercihin ayarları yer alır (tercihlerden
yapılan zil sesi, zil sesi yeri, titreşim vs.) tercih değiştirilirse bu
dosya da değişir
- 10005952.ini > Bluetooth ayarları (bluetooth açık/kapalı,
bluetooh ismi, gizli/herkese görünür bluetooth aygıt adresi üretici
kodu vs.) yer alır
- 1000599e.ini > alarm ayarları yer alır
- 101f4cd5.ini > işlem kaydı bilgileri yer alır
- 101f5c88.ini > (sadece ngage) müzikçalar ekolayzır ve ekstra bas ayarı
- 101f5cde.ini > (sadece ngage) müzikçalar kulaklık ve hoparlör ses seviyesi ve ekolayzır bandları ayarları yer alır
- reserve.bin > format attığınızda veya fabrika ayarlarına döndüğünüzde tüm ayarlar burdan alınır
